Χαμηλές Πτήσεις

Η φωτοτυπία που τους έδωσε ο δάσκαλος για το μάθημα της γλώσσας αναφέρεται σε μια μελό ιστορία για τον χήρο αγρότη που προσπαθεί να θρέψει τα ανήλικα ρακένδυτα και ανυπόδητα παιδιά του. Τα δυο αδέλφια βοηθούν τον πατέρα στο χωράφι και νοσταλγούν τις παλιές καλές μέρες, τότε που η μανούλα δεν είχε αποδημήσει προς τους ουρανούς.

''Παναγιώτη, αν και εγώ πεθάνω θα στενοχωρηθείς;''
''Ποι ο ς θα με δια βά ζειιιι'' με ρωτά προσεχτικά και ζυγιάζει την έκφρασή μου
''Κανένας, αφού εγώ θα έχω πεθάνει!''
''Α, ωραία! Θα βρω την ησυχία μου''



Α, ρε Υπουργείο Παιδείας, πόσο μέγαιρα με έχεις κάνει. Μου πήρες το γλυκό και στοργικό, μητρικό μου ρόλο και μου έδωσες αυτόν του οικοδιδάσκαλου, χωρίς καν, να έχω εκπαιδευτεί για αυτόν.

Να φύγει, να πάει σπίτι του να πεθάνει...

Μόλις επέστρεψαν από το πλανητάριο. Φωνές, γέλια! Ο ''μικρός πρίγκιπας'' τους άρεσε. Ενθουσιάστηκαν και με το θόλο. Έχουμε προσκαλέσει και τον κουμπάρο με τα παιδιά του για φαγητό, μιας και παρακολούθησαν όλοι μαζί το έργο και βρέθηκαν ύστερα από πολύ καιρό στα μέρη μας. Ένας πανικός μέσα στο δωμάτιό τους, αφού και τα τέσσερα πιτσιρίκια ανακατεύουν τα παιχνίδια, τα παίζουν λίγο και τα αφήνουν γρήγορα για να παίξουν με άλλο. Τότε είναι που πέφτει στα χέρια τους το κουτί με τα Γκορμίτι! Επιφωνήματα ευχαρίστησης και ρόλοι που αναδιανέμονται ''εγώ θα είμαι ο αρχαίος φρουρός'', ''εγώ θα είμαι ο κολοσσός'','' εγώ θα είμαι ο τρόμος'' ''και εγώ η Τζέσσικα''. Κάπου εκεί στο φόρτε του παιχνιδιού ο Παναγιώτης τους λέει οτι ''αγόρασε'' το καινούριο dvd και τα προσκαλεί να το δούνε. Τον ακολουθούν στη τηλεόραση αλλά το μάτι των καλεσμένων πάει σε άλλα παιχνίδια που ήταν παραπεταμένα σε διάφορα σημεία του καθιστικού. Τον εγκαταλείπουν και ασχολούνται με τα αεροπλανάκια του ''έι παιδιά! Εγώ μόνος μου θα μείνω;'' Δεν του δίνουν σημασία. Στενοχωριέται! ''Ελάτε παιδιά να το δούμε!'' Άλλη μία προσπάθεια. ''Δεν είσαστε καλοί φίλοι..'' εδώ η υπομονή του έχει εξαντληθεί και έχει αρχίσει να οργίζεται. ''Να φύγετε! Να πάτε σπίτι σας'' Θυμός ,κλάματα! Του μιλήσαμε, του εξηγήσαμε γιατί προτιμούν τα παιχνίδια από τη τηλεόραση και φάνηκε να ηρεμεί. Κάθησε να παίξει μαζί τους. Ώρα φαγητού! Πατάτες τηγανητές, κοτομπουκιές και σαλάτα για όσα τη τρώνε. Ο Παναγιώτης θέλει τυροπιτάκια. Του τα σερβίρω μαζί με πατατούλες.Γίνεται τούρκος! Σπρώχνει το πιάτο και πετάει τις πατάτες κάτω. Μόλις που προλαβαίνω να πιάσω το πιάτο που ακόμη είχε τα τυροπιτάκια. Τον φωνάζω να φάει. Βλέπει το πιάτο και τον πιάνει υστερία. ''Δεν θέλω αυτά τα τυροπιτάκιαααα, αγγίξαν τις πατάτεεεες. Έχουν λάδι πατάτααας'' Φωνές ξανά, νεύρα... Του ψήνω καινούρια.Έχει λυσσάξει από τη πείνα. Νεύρα, νεύρα, νεύρα. Επιτέλους, έτοιμα τα τυροπιτάκια! Περιμένουμε να κρυώσουν. Ο συνομήλικός του, γιός του κουμπάρου μας είναι στο μπαλκόνι και διαβάζει μεγαλόφωνα ένα περιοδικό. ''Σε ποιά τάξη πάει;'' με ρωτά ο δύσκολος. ''Στη πρώτη Δημοτικού, όπως και σύ!'' Το τί έγινε, μόλις τον άκουσε δεν περιγράφεται. Γούρλωσε τα μάτια του και άρχισε να χτυπιέται και να φωνάζει ''Να πεθάνει, να πεθάνει'' ...''Αυτός ξέρει να διαβάααζει''...
''εγώ δεν ξέρωωωω''...'' Θέλω να μάθω να διαβάζω τώραααα''...''θα του πετάξω το παπούτσι μου να του ανοίξω το κεφάλιιι'' ... ''γιατί ξέρει αυτός να διαβάζειειειειει;'' Σοκαριστήκαμε όλοι από τη συμπεριφορά του και την υστερία του. Ότι και να του λέγαμε, μάλλον τον πυροδοτούσε παρά τον καλμάριζε. Τονίσαμε τις δικές του κατακτήσεις, ότι ο φίλος του π.χ. δεν ξέρει κομπιούτερ, ενώ αυτός ξέρει, του είπαμε οτι τα διάβασε όλα λάθος και οτι στα ψέμματα του είπαμε μπράβο, αλλά τίποτα... ''Να φύγει να πάει σπίτι του να πεθάνει, εγώ πρέπει να ξέρω να διαβάζω όχι αυτός, αυτός είναι πιο μικρός από μένα'' Του είπαμε οτι ο μικρός μας φιλοξενούμενος πάει σε άλλο σχολείο ενώ στο δικό μας κανένα παιδάκι δεν έμαθε ακόμη να διαβάζει...και πάλι τίποτα. Κάποια στιγμή προσποιήθηκε οτι θέλει να κοιμηθεί και πήγε τρέχοντας στο δωμάτιό του για να δώσει μια γερή δαγκωνιά στο ανύποπτο παιδάκι, (από αντανακλαστικά εδώ κάπου πρέπει να τον έσπρωξε και ο δικός μου χτύπησε το δόντι του).
Είχαμε ξεσυνηθίσει τέτοιου είδους εκκρήξεις και πανικοβληθήκαμε και αντιδράσαμε σαν πρωτάρηδες με φωνές, τόσο προς το παιδί όσο και μεταξύ μας. Από διαχείρηση κρίσεων: πάτος το ζεύγος! Τον απείλησα οτι θα τον χαστουκίσω αν συνεχίσει και έφυγα μαζί με τα υπόλοιπα παιδιά. Σιγά σιγά , άρχισε να ηρεμεί και αποκοιμήθηκε. Ή έτσι μας φάνηκε τουλάχιστον. Μετά από δέκα λεπτά νάσου τον στην κουζίνα δίπλα στη ''πέτρα του σκανδάλου''. Σηκωθήκαμε αλαφιασμένοι όλοι και πήραμε θέσεις για να προστατέψουμε το παιδάκι. ''Εσύ, με χτύπησες στο δόντι και με πονάει, αλλά δεν πειράζει'' και πριν προλάβουμε να τον απομακρύνουμε τον αγκαλιάζει γελώντας και του δίνει ένα φιλί! ''Φίλοι;'' ...σαν να μην έτρεχε τίποτα και ας είχαμε πάθει οικογενειακώς από τρία εγκεφαλικά... και ας γίναμε κουρέλια.

Και να σκεφτεί κανείς οτι τη Πέμπτη ήμασταν στο ΚΕΔΔΥ και φουσκώναμε από περηφάνεια όταν μας έλεγαν οτι είναι δύσκολη η απόφασή τους για παράλληλη στήριξη γιατί τον είδαν στο σχολείο να συμμετέχει στη τάξη, να παίζει και να αλληλεπιδρά με τους φίλους του στο διάλλειμα και να έχει ισότιμη σχέση μαζί τους.

Αυτό που καταλαβαίνω είναι οτι πρέπει να μάθει να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του και να μη ματαιώνεται εύκολα. Νομίζω οτι η κακή του διάθεση ξεκίνησε από την άρνηση των παιδιών να δούν τους γκορμίτες σε dvd. Πρέπει να μάθει οτι δεν είναι απαραίτητο όλοι να ενδιαφέρονται για τα ίδια πράγματα. Μετά οι πατάτες με το τυροπιτάκι μαζί τον στράβωσαν (συνήθως αν κάτι τον ενοχλεί στο πιάτο ζητά ήρεμα να το βγάλουμε. Κάτι πρέπει να κάνουμε και εδώ). Τα τυροπιτάκια, τελικά δεν τα έφαγε. 'Εφτιαξε γάλα με choco pops, μόνος του και χόρτασε τη πείνα του. Τέλος η πρωτιά του άλλου παιδιού και η αδυναμία η δική του. Πρέπει να μάθει να χάνει ( Τον έγραψα στο σχολείο για σκάκι (η φαρσοκωμωδία!), το ζήτησε ο ίδιος και πήγε με χαρά τη πρώτη μέρα. Κέρδισε μάλιστα και ένα πιόνι από τον αντίπαλό του. Την επομένη δεν πήγε γιατί φοβόταν οτι θα χάσει)

Είναι βαρετόοοο

Μετά την εξήγηση που έδωσα στον Παναγιώτη, σχετικά με το πρόβλημά του και το σκοπό της λογοθεραπείας, περίμενα οτι θα έκανε τις ασκήσεις του και θα πήγαινε στο μάθημα της λογοθεραπείας με μεγαλύτερο ζήλο. Όμως όχι! Η κατάσταση παρέμεινε ως είχε. Με τα χίλια ζόρια να κάνει τις ασκήσεις και με χίλια ταξίματα. Αν δεν τον εξαγοράσω με κάτι που να του κινεί το ενδιαφέρον, συμμετοχή δεν έχει. Κάπως έτσι και για να πάει στο μάθημα. Πρέπει να βρω κάτι καινούριο που δείχνοντάς το στη θεραπεύτριά του αυτή να τρομάξει ή να εντυπωσιαστεί (υποτίθεται). Εξαντλήσαμε δράκους, αραχνοειδή, όπλα, ρομπότ κλπ κλπ. Τώρα τι άλλο;
Πέντε μέρες πριν: Ο Παναγιώτης μόλις έχει ξυπνήσει από τον απογευματινό υπνάκο του (σπάνιο φαινόμενο) και παρακολουθεί ένα dvd. Λίγο πριν τελειώσει, έρχεται ο μπαμπάς του για να τον πάει λογοθεραπεία. Δεν θέλει με τίποτα να ντυθεί. Μάχη για να βάλει τα ρούχα του, μάχη για τα παπούτσια του. Τα πετάει και αρχίζει να ξεντύνεται κλαίγοντας. Το έχει ξανακάνει και άλλη φορά που ήρθε ο μπαμπάς να τον πάρει. Καταλαβαίνω ότι ο ένας λόγος είναι οτι θέλει να δει το dvd μέχρι το τέλος. Ο άλλος λόγος είναι οτι εγώ με τη μικρή θα έμενα στο σπίτι. Κάθε φορά που τον πηγαίνω εγώ και έχω μαζί τη Διονυσία δεν υπάρχει πρόβλημα. Το πρόβλημα μου το δημιουργεί όταν η μικρή δεν μας ακολουθεί. Βρε καλέ μου, βρε κακέ μου. Τίποτα! Βρε, σου κάνει καλό, βρε, θα μιλάς καλύτερα από τους φίλους σου. Πάλι τίποτα! Ανένδοτος! ''Είναι πολύ βαλετό, δεν θέλω άλλο μάθημα, είναι πολύ βαλετόοο'' Κάποια άλλη μέρα είχα πει στο μπαμπά να τον πάρει σερνάμενο, γιατί αν του περάσει μια φορά θα το ξανακάνει. Τότε, πράγματι τον πήρε ετσιθελικά μέχρι το αυτοκίνητο, έκανε το μάθημά του και γύρισε χαρούμενος που τα είχε πει όλα άψογα. ''Πάρτον πάλι με το ζόρι'' λέω στον άντρα μου. Με αγριοκοιτάζει..
''Εγώ θα κάνω πάλι τον κακό;''
''Μα θα το κάνει συνέχεια...αν του περάσει''
''Τώρα δεν προλαβαίνουμε, η ώρα πέρασε''
''Λοιπόν, δεν πας στο μάθημα; Δεν θα δεις τηλεόραση'' εγώ ...και την κλείνω. Ο Παναγιώτης κλαίει και πετάει πράγματα. Ο πατέρας του τον στέλνει τιμωρία στο δωμάτιό του και φεύγει για τον παιδίατρο μαζί με τη Διονυσία. Με το που έφυγε, βγαίνει από το δωμάτιο.
''Που είναι ο μπαμπάς;''
''Πάει τη Διονυσία στον γιατρό'' βλέπω ένα χαμογελάκι και κατευθύνεται προς το καθιστικό
''Έι, κύριε, που πας εσύ; Δεν είπαμε οτι είσαι τιμωρία;''
''Συνώνη, μαμά''
''Δεν έχει συγνώμη θα μείνεις στο δωμάτιό σου μέχρι να έρθει ο μπαμπάς. Με ανοιχτή πόρτα για να σε βλέπω. Μόλις τελειώσω τα πιάτα θα έρθω να σου κάνω και παρέα, αλλά μέσα στο δωμάτιό σου και απόψε δεν θα δεις τηλεόραση''
''Εντάτσει''

Μετά από δέκα λεπτά πάω στο δωμάτιο και τον βρίσκω να κλαίει και να φωνάζει ''Θέλω να πάω μάθημα, πάμε μάθημα τώλααα ααα, συνώνη μαμά, θέλω μάθημα τώλαααα ααα ''
''Η δική σου ώρα πέρασε, τώρα η κυρία Ρίτσα έχει άλλο παιδάκι, Θέλεις να κάνουμε μαζί τις ασκησούλες σου;''
''Ναι, ναι''
''Την άλλη φορά θα πας για μάθημα χωρίς αντιρρήσεις;''
''Ναι''
Πρώτη φορά στα τρία χρόνια που κάνει λογοθεραπεία, είχα τόσο πρόθυμο Παναγιώτη!!!
Ωστόσο μέχρι να έρθει ο άντρας μου χίλιες φορές έκανα να τον απαλλάξω από τη τιμωρία και χίλιες φορές έκανα πίσω. Ούτε και η τηλεόραση άνοιξε εκείνο το βράδυ!

Σήμερα, άφησε αδιαμαρτήρητα τις κούνιες και ούτε έκλαψε όταν είδε την αδελφή του να φεύγει με τη θεία τους, ενώ αυτός 'επρεπε να ετοιμαστεί για τη λογοθεραπεία. Το μόνο που είπε ήταν :''Είναι πολύ βαλετόοο;
Σημείωση: Η κα Ρίτσα είναι άριστη θεραπεύτρια και εφευρίσκει χίλιους τρόπους για να τον κάνει να συμμετέχει και οι όλες του αντιρρήσεις είναι μέχρι να μπει. Μετά δεν θέλει να φύγει.
Αλλά πως να το κάνουμε από το παιχνίδι-παιχνίδι και τη λογοθεραπεία με παιχνίδι, προτιμά το παιχνίδι-παιχνίδι με την αδελφή του!

Έχει;

''Βλε μαμά, δεν έπεπε να κατεβούμε εδώ''
''Έχεις δίκιο, έπρεπε να κατεβούμε σε κείνη τη στάση. Έκανα ένα μικρό λάθος''
''Κανένα λάθο, τάσαμε γήγοα.''
''Οπότε, δεν υπάρχει πρόβλημα!''
''Τι είπε;''
''Οτι δεν υπάρχει πρόβλημα'' Ο Παναγιώτης στέκεται μπροστά μου, απλώνει το χέρι και τραβώντας το πηγούνι μου με υποχρεώνει να τον κοιτάξω. Στα μάτια του διακρίνω αγωνία...
''Εγώ μαμά, έχω ...βόβημα;''
Γιατί ρωτάς; Σου είπε κανείς οτι έχεις ...πρόβλημα;''
''ο Μ. ο Γ., μου είπε έχω βόβημα''
''Και τι πρόβλημα σου είπε οτι έχεις;''
''Δεν λέω σωτά λέτσεις. Λέει, λέω όλε λάθο. Έχω βόβημα, μαμά;''
''Άκου Παναγιώτη μου, έχεις ένα μικρό ...προβληματάκι. Μερικές λέξεις δεν τις λες σωστά και για αυτό κάνουμε λογοθεραπεία, για να τις μάθουμε σωστά. Το ίδιο κάνουν και άλλα παιδάκια από τη τάξη σου όπως ο Σ.και η Φ. και είναι μια χαρά παιδάκια. Πες στον φίλο σου να μην ανησυχεί. Το προβληματάκι σου με τις λέξεις είναι μικρό και διορθώνεται. Άσχημα είναι τα προβλήματα που δεν μπορείς να κάνεις τίποτα για να τα λύσεις ή να τα διορθώσεις.''


Με σόκαρε το γεγονός οτι δεν εχει επίγνωση του πόσο λάθος λέει τις λέξεις. Είχα την εντύπωση οτι στο σχολείο παρέμενε σιωπηλός για να μη τον κοροϊδέψουν τα άλλα παιδιά ή ότι ήθελε να μιλήσω εγώ αντί αυτού επειδή ήξερε οτι δεν είναι κατανοητός. Και δεν μπορώ να χωνέψω ότι είχα τόσο λάθος εντύπωση (γνωρίζω, που να πάρει, το παιδί μου και γνωρίζω πολύ καλά οτι με οικεία πρόσωπα είναι λαλίστατος -σε παναγιωτιδικά πάντα). Δεν μπορεί να έχω πέσει τόσο πολύ έξω. Σίγουρα έχει επίγνωση οτι δεν μιλάει σωστά. Τότε....;
Δεν αποκλείεται η ερώτησή του να αποσκοπούσε σε διερεύνηση του θέματος και της άποψής μου ''νομίζεις μαμά, οτι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως πρόβλημα, η αδυναμία κάποιου να μιλήσει καθαρά; και πόσο μεγάλο πρόβλημα; Ποιά είναι η άποψή σου;''
Λέμε τώρα!!!

Χαμένοι στη μετάφραση

Στο πάρκο ο φίλος του έχει φέρει το ποδήλατό του. Ο Παναγιώτης δείχνει τη ρόδα του ποδηλάτου και κάτι προσπαθεί να του πει. Δεν καταλαβαίνω τι λέει, ούτε και ο φίλος του καταλαβαίνει. Μετά από κάνα δυό άκαρπες προσπάθειες ο Γ., ο φίλος του, απομακρύνεται. Ο μικρός μου τον φωνάζει και τον κυνηγά. Δεν τον προλαβαίνει και βάζει τα κλάμματα. Τρέχω δίπλα του, δεν καταλαβαίνω τι μου λέει, είναι έτοιμος να εκραγεί και να αρχίσει να φτύνει. Ξαναπροσπαθώ μιλώντας του ήρεμα και ζητώντας του να ηρεμήσει για να μπορέσουμε να συνεννοηθούμε. Μέσες άκρες καταλαβαίνω ότι ήθελε να πει κάτι στον Γ. για το ποδήλατο που και ο ίδιος έχει. Προσπαθώ να διευκρινίσω τι. Ξανά ερωτήσεις. Μήπως ότι είναι μπλε; Όχι, για τη ρόδα. ''Α, το δικό σου έχει μεγαλύτερες ρόδες;'' Όχι, για τη ρόδα. Και βάζει πάλι τα κλάμματα. Συγκεντρώνομαι. Σκέφτομαι τα δεδομένα και δοκιμάζω να αυτοσχεδιάσω ή να κερδίσω χρόνο. ''Γ. ο Παναγιώτης΄..., έχει και αυτός ένα μπλε ποδήλατο με μεγαλύτερες ρόδες... ΄τον βλέπω να κουνάει καταφατικά το κεφάλι του και το άλλο παιδάκι να είναι σε αμηχανία. Δεν μου αρέσει τα παιδάκια να κομπάζουν για τα παιχνίδια τους- ναι, αλλά το δικό μου είναι καλύτερο από το δικό σου κλπ- και νοιώθω άσχημα που κάνω ακριβώς αυτό. Για να αφαιρέσω λίγο από το λούστρο βιάζομαι να συμπληρώσω ...'' όμως δεν το φέραμε γιατί είναι σπασμένο το λάστιχο της πίσω ρόδας''. ''Ναι, ναιαιαιαί'' κλαίγοντας ο δικός μου και δείχνει προς το παγκάκι όπου καθόμουν πριν μαζί με τη μαμά του Γ. ''Αυτό ήθελες να πεις; Ότι έχει χαλάσει το λάστιχο της ρόδας σου;'' Νεύει ναι, και μου ξαναδείχνει το παγκάκι. Κλαίει πάλι. Για να μη πολυλογώ, με καταιγισμό ερωτήσεων κατάλαβα οτι ήθελε να πάμε μαζί με τον Γ. και το ποδήλατό του, στο παγκάκι που ήταν η μαμά του και να μιλήσω εγώ για το σπασμένο λάστιχο της ρόδας. Η επιθυμία του εκπληρώνεται κατά πως ήθελε ...και επιτέλους βρίσκει το κέφι του, σαν να μην έκλαψε ποτέ. Γελά και τρέχει μαζί με τον Γ. Ένα ουφ ανακούφισης από μένα και την Μ. (η άλλη μαμά). Και οι δυο γνωρίζουμε οτι όλο αυτό έγινε επειδή δεν έχει ευχέρεια στο λόγο. Όμως στην άκρη του μυαλού μου ένας μικρός δαίμονας επιμένει να με σουβλίζει: ''Και η εμμονή με το παγκάκι; Αφού το άκουσε εκεί κάτω ο Γ., γιατί έπρεπε να ξαναειπωθεί εκεί από όπου ξεκίνησε το σκηνικό; Γιατί έπρεπε να ξανάρθετε στο παγκάκι; Αυτισμός, αυτισμός...''

Το απογευματάκι ξαναεπεξεργάζομαι το περιστατικό και για να ξορκίσω τον δαίμονά μου αποφασίζω να δώσω ελαφρυντικά: α) στο παγκάκι ήταν η μαμά του Γ. και θέλαμε να το ακούσει και αυτή!
β)Ανάμεσα από τα αναφιλητά του και από τις μέσες άκρες που έπιασα αυτό που μου έλεγε ήταν: ''Να βρε μαμά, ήθελα να πω στον Γ. οτι το δικό μου ποδήλατο έχει σπασμένο το λάστιχο της πίσω ρόδας και δεν με καταλάβαινε και επειδή ούτε και εσύ θα με καταλάβαινες, τον κάλεσα μαζί με το ποδηλατό του, κοντά στο παγκάκι που καθόσασταν με τη μαμά του, για να σου δείξω τη ρόδα και να καταλάβεις τι ήθελα να του πω και να το πεις εσύ. Μου άρεσε που θα το άκουγε και η κα Μ. μπορεί να είχε μια καλή ιδέα για το πως να το φτιάξουμε. Όλα αυτά ήθελα να σου πω μαμά μου, αλλά ήταν πολύ δύσκολο για μένα, μετά έβαλα τα κλάμματα και έγινε ακόμη δυσκολότερο. Όμως πάμε κοντά στην κα Μ. να δούμε τι έχει να πει και αυτή;''

Αυτή η μετάφραση είναι αρκετά καλή και θα την κρατήσω. Άλλωστε, αφού, όπως λένε, η πιστή μετάφραση δεν είναι ...καλή και η καλή μετάφραση δεν είναι ...πιστή, τι σημασία έχει;

Θετική πρόγνωση!!!

Λίγο πριν την επίσκεψη στο γιατρό, είχα ''πέσει'' εντελώς, γιατί ο μικρός μου ήλιος εκτός από τη νεοαποκτηθείσα συνήθεια να κάνει πετάλι στον αέρα με τα χέρια του, παρουσίασε και μία άλλη που μου δημιούργησε αρκετά ερωτηματικά. Εκεί που έπαιζε, έτσι στο άσχετο, χωρίς λόγο και αιτία, κατέβαζε το παντελόνι του και το εσώρουχό του και επιδείκνυε τα γεννητικά του όργανα γελώντας. Σκεφτόμουν οτι αν δεν είναι αισθητηριακό, τότε μεγαλώνω έναν εκκολαπτόμενο επιδειξία. Του είπα οτι αν τον ευχαριστεί να είναι γυμνός τότε πρέπει να πάει στο δωμάτιό του και να μη περιφέρεται έτσι μπροστά σε άλλους. Επειδή δεν του αρέσει να είναι μόνος του, σήκωσε τα ρούχα του και έληξε εκεί το θέμα. Την επομένη το ξανάκανε. Επίδειξη και γελάκια. Του ξαναείπα τα ίδια. Ντύθηκε. Για καμιά βδομάδα είχαμε το ίδιο σκηνικό καθημερινά. Συνέβησαν και άλλα που με άγχωσαν (π.χ. αιφνίδια έκρηξη θυμού-μου έδωσε μια μπουνιά στο πρόσωπο, που είδα όλα τα χρώματα των πεταλούδων που περιγράφει η Αλίκη), και μας απομάκρυναν κατά πολύ από το πολυπόθητο ''κάναμε λάθος'' ή ''το παιδί σας θεραπεύτηκε''.
Ευτυχώς όμως στην Εθμα η διάγνωση δεν βγαίνει με τη μια. Απλά ξεκίνησε η διαδικασία με μπόλικα ερωτηματολόγια προς συμπλήρωση, από τη νηπιαγωγό του αρχικά, κατόπιν από εμάς και τέλος τεστ στο παιδί. Κατά τον Μάιο θα έχουμε απάντηση στα ερωτηματικά μας. Είναι ή δεν είναι;
Αυτό που έβλεπα εγώ κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας, ήταν ένα εξάχρονο που έφτιαχνε πύργους ισορροπώντας στα γόνατα και τους θαύμαζε, έχοντας ακουμπήσει το σαγόνι στο πάτωμα και με το κωλαράκι του υψωμένο στον αέρα, αριστερότερα ή δεξιότερα από το κεφάλι του. Μια στάση, κάπως αλλοπρόσαλλη. Ωστόσο ο γιατρός μας είπε οτι παρουσιάζει πρόοδο και θα συνεχίσει να προοδεύει και ότι έχουμε πολύ καλή πρόγνωση , γιατί το παιδί έχει πολύ καλό δυναμικό και μεγαλώνει σε καλό περιβάλλον (εμείς, είπε, είμαστε το περιβάλλον του και ότι εμείς επηρεάζουμε το στενότερο και τον ευρύτερο κύκλο μας, για το πως τον αντιμετωπίζουν και πως τον αποδέχονται) Υποθέτω οτι εννοούσε τον αστερισμό της οικογένειας.
Η πρόγνωση: μέχρι τα 24 του, δεν θα φαίνεται σχεδόν τίποτα

Οι δικές μου σκέψεις: 1) Ζήσε γέρο γάιδαρε, να φας το Μάη τριφύλλι (αν ζω ακόμη θα είμαι 63 ετών)
2) Την επόμενη φορά να μην αφήσω τον άντρα μου να μιλήσει. Η έγνοια του ήταν αν πρέπει ή όχι να τον στείλουμε στη πρώτη δημοτικού. Άλλα ήθελα να πω ή να ρωτήσω εγώ, αλλού πήγαινε τη κουβέντα αυτός. Άλλα κατάλαβα εγώ, άλλα κατάλαβε εκείνος.
3) Δύο αγοράκια στο σχολείο του, συμμαθητές του, κατέβασαν ρούχα και εσώρουχα και έδειξαν σε ανίδεα κοριτσάκια σε τι ακριβώς διαφέρουν τα αρσενικά. Έτσι, λοιπόν, εξηγούνται οι επιδείξεις του Παναγιώτη. Και τώρα που το σκέφτομαι εδώ και κάτι μέρες δεν το έχει ξανακάνει.

Ο Σίσυφος και το λιθάρι του

Ενόψει του ραντεβού με τον παιδοψυχίατρο, φλερτάρω με διάφορα σενάρια του τύπου, ''κάναμε λάθος, το παιδί σας δεν είναι αυτιστικό'' ή ''το παιδί σας θεραπεύτηκε'' και προβάρω αντιδράσεις. Έλα όμως, που με την άκρη του ματιού μου βλέπω το λιθάρι μας να ξεγλιστρά και να κατηφορίζει στο λόφο που με τόσο κόπο το ανεβάσαμε. Τρέχω ξοπίσω του, να το προλάβω πρίν φτάσει στη βάση από όπου ξεκινήσαμε. Στα μισά το προλαβαίνω και προσπαθώ να το τραβήξω πάλι προς τη κορυφή. Να το σπρώξω προς τα πάνω. Έχουμε ανήφορο ακόμη. Μας το είχε πει και ο Ι. Τ: 'Έχετε Γολγοθά μπροστά σας'' Ναι, αλλά τον Γολγοθά τον ανεβαίνεις μια φορά ενώ το λιθάρι του Αυτισμού το σπρώχνεις, το ανεβάζεις και ...ξανακυλάει προς τα κάτω και ξανά σπρώχνεις και ξανά κάτω και ξανά και ξανά.... Προσπαθώ να υπολογίσω την απόσταση που μας χωρίζει από την κορυφή και αποκαρδιώνομαι. Πόσο ακόμη; Δεν μπορώ να κάνω τίποτα! Περνώ τις μέρες μου μπροστά στον υπολογιστή. Σαν μαρμαρωμένη κάθομαι μπροστά στην οθόνη του. Ούτε να γράψω, ούτε να διαβάσω, ούτε να σκεφτώ. Μηχανικά και με αυτιστική εμμονή σκρολλάρω με το ποντίκι και παρακολουθώ τα κείμενα να ανεβοκατεβαίνουν χωρίς να τους δίνω σημασία. Παλιότερα η εντατική ταβανοθεραπεία μου έκρουε τον κώδωνα οτι κάτι δεν πήγαινε καλά. Την άσκοπη προσκόλληση με το κομπιούτερ δεν τη συνειδητοποίησα αμέσως ως πρόβλημα. Η κατάθλιψη δεν με άφηνε να σκεφθώ και πολλά πράγματα. Έπρεπε να φθάσουν τα γενέθλια του Παναγιώτη για να συνέλθω , να αυτοχαστουκιστώ για την απραξία, να κλείσω το κομπιούτερ, και να ανασκουμπωθώ για να επαναφέρω, επιτέλους, τη τάξη στο χάος που δημιουργήθηκε στο σπίτι μας, κατά τη διάρκεια της ''απουσίας '' μου.

Την προηγούμενη Πέμπτη έκλεισε τα έξι του. Έστειλα τούρτα και έναν κλόουν στο σχολείο. Άρεσε πολύ στους συμμαθητές του το 2ωρο παρτάκι στη τάξη, όπως και το δωράκι που πήραν στο τέλος για ενθύμιο (κούκλες για κουκλοθέατρο). Χθες Κυριακή, κάναμε άλλο πάρτι στο σπίτι, με ξαδελφάκια, οικογενειακούς φίλους και δύο παιδάκια από το σχολείο ( φίλοι του από άλλο τμήμα) και χάρηκε πάρα πολύ που τα είδε στο σπίτι. Τα σύστησε σε όλους τους άλλους φίλους του.

Τελικά, ούτε η ταβανοθεραπεία, ούτε η κομπιουτεροθεραπεία. Τίποτα δεν δρα τόσο καταλυτικά όσο η εργασιοθεραπεία.
Τι πειράζει που ο Παναγιώτης αρέσκεται να κάνει πετάλι στον αέρα με τα χέρια του, ακόμη και όταν κλαίει; Τι πειράζει που κλείνει τα αυτιά του σε κάποιους ήχους; Τι πειράζει που μερικές φορές παλινδρομεί; Τι πειράζει που...
Σήμερα κατέβασα για άλλη μια φορά, και ξεκίνησα να ξαναδιαβάζω ότι βιβλίο έχω για τον Αυτισμό και ειδικά ότι έχει να κάνει με στερεοτυπίες.
Τι πειράζει που πρέπει να σπρώξω το λιθάρι μέχρι τη κορυφή του λόφου; Θα το σπρώξω και θα το ξανασπρώξω. Άλλωστε το λιθάρι μου δεν είναι από τα βαριά, τσουλάει... βοηθάει και ο Παναγιώτης να το σπρώξουμε, ... βοηθάει και ο μπαμπάς του και η αδελφή του και οι θεραπευτές του... Που θα πάει; Θα το καταφέρουμε να το ανεβάσουμε στη κορυφή και να μείνει εκεί! Ελπίζω..
Αύριο έχουμε ραντεβού στην Εθμα με τον παιδοψυχίατρο.

Το τέρας αν και κοιμάται, που και που ξυπνάει...*

Δεν προλαβαίνουμε να πούμε οτι πάμε καλά, ότι το έχουμε βαριά λαβώσει ή να σκεφθούμε οτι η ήττα του και ο αφανισμός του πλησιάζει και νά σου το πάλι, να μας θυμίζει την παρουσία του με βρυχηθμούς. Το τέρας ποτέ δεν πεθαίνει, μόνο κοιμάται και πότε πότε ξυπνάει.

Συνάντηση με τη δασκάλα του. Είναι πολύ ευχαριστημένη με τη πρόοδο που έχει κάνει, συνεργάζεται, πρόθυμος για το θεατρικό ή το χορευτικό, έχει κάνει φίλους από άλλη τάξη κλπ,κλπ. αλλά δεν παίρνει τη πρωτοβουλία να της μιλήσει. Πρέπει να του απευθύνει αυτή το λόγο..και δεν διεκδικεί. Ο Παναγιώτης τ ακούει όλα αυτά και μάλλον καταλαβαίνει τα μισά. Δυστυχώς δεν ήταν κατάλληλος ο καιρός για να τον βγάλουμε έξω. Κάθε φορά που ακούει τόνομά του κλείνει τ αυτιά του. Με τραβάει να φύγουμε....

Έχω κάποια τελευταία δωράκια να αγοράσω και τον παίρνω μαζί μου. Ο χρόνος περνά πολύ γρήγορα και ίσα που προλαβαίνω να πάρω τη Διονυσία από τον παιδικό σταθμό. Φορτωμένη με διάφορες τσάντες και σακούλες συν τη σχολική τσάντα του Παναγιώτη, προσπαθώ να φτάσω εγκαίρως στο σχολείο της. Ο Παν. με τραβάει πίσω θέλει να πάμε σπίτι για τουαλέτα.

''Να πάρουμε την αδελφή σου πρώτα''

'' Θέλω κακααά μου''

''Θα πας στην τουαλέτα του σχολείου της Διονυσίας''

''΄Οχι, σπίτι μου θέλω''

''Θα την πάρουμε γρήγορα-γρήγορα και φεύγουμε κατευθείαν για το σπίτι''

''Όχι πρώτα σπίτιι, μετά σχολείο'' και κλάμα και θυμός και ''Θέλω αγκαλιά, θέλω αγκαλια'' και όπως είμαι ήδη φορτωμένη παίρνω και τη χάρη του αγκαλιά. Ησυχάζει. Στο επόμενο τετράγωνο δεν αντέχω και τον αφήνω κάτω.

Από την αρχή ο παραπάνω διάλογος με επιπλέον κλάμα, θυμό, φωνές και αιτήματα και κινήσεις για αγκαλιά. Δεν ενδίδω. Δεν προχωράει. Δεν θέλει να μπει στο σχολείο. Μου έρχεται να τον πιάσω από το γιακά και να τον σύρω μέχρι την καγκελόπορτα, αντί αυτού ...τον παίρνω αγκαλιά. Παίρνω την Διονυσία και προσπαθώ να της κουμπώσω το μπουφάν. Ο Παναγιώτης κλαίει και χτυπιέται κάνει μια προσπάθεια να με δαγκώσει. Αν δεν ήμουν στο σχολείο (κοιμούνται παιδάκια μέσα) θα του είχα βάλει τις φωνές.

''Φεύγουμε Παναγιώτη, πάμε στο σπίτι'' του λέω

''Όχι ιιι, πρέπει να πάμε πρώτα στο σπίτι για κακά και μετά να έρθουμε να πάρουμε τη Διονυσία''

Να πάρει η ευχή, αυτή είναι η ρουτίνα του. Πρώτα στο σπίτι,μετά στη Διονυσία. Όμως, και άλλες φορές έχει αλλάξει η ρουτίνα του αλλά δεν έδωσε σημασία, γιατί σήμερα; Μήπως η συνάντηση με τη δασκάλα και η αλλαγή στη ρουτίνα του ήταν too much? Η επιστροφή στο σπίτι με μιά επιπλέον σχολική τσάντα, ένα παιδί να κλαίει στην αγκαλιά μου και το άλλο να τρέχει μπροστά μου ή να μένει πίσω, ήταν αδύνατη. ''Είμαι πολύ κουρασμένος'' μου λέει ο Παναγιώτης, δεν μπορώ να περπατήσω, πάρε με αγκαλιά, νυστάζω''

Είναι πάγια τακτική του να ζητάει αγκαλιά όταν έχει θυμώσει ή έχει ματαιωθεί και να κοιμάται επιτόπου (shut down)

Αφήνω τα πράγματα κάτω (ήρεμα αυτή τη φορά και είμαι αποφασισμένη να μη κάνω λάθος) και ''Εντάξει Παναγιώτη, θα σε πάρω αγκαλιά και θα καθίσουμε στο παγκάκι, γιατί είμαι και 'γώ κουρασμένη. Όταν ξεκουραστείς και είσαι έτοιμος να περπατήσουμε να μου το πεις να ξεκινήσουμε'' Συμφώνησε κουνώντας το κεφάλι και έγειρε στην αγκαλιά μου. Φόρεσα και στα δύο τις κουκούλες και μίλαγα στο χαλαρό με τη Διονυσία για το καινούριο της playmobil. Και ευτυχώς ο Παν. δεν αποκοιμήθηκε, αλλά άκουγε με προσοχή αυτά που λέγαμε μέχρι που πήρε μέρος και αυτός στη συζήτηση.

''Ξεκουράστηκες; Μπορούμε να φύγουμε;

''Ναι''

Στο υπόλοιπο της διαδρομής μας χοροπηδούσε μαζί με τη Διονυσία και γελούσε σα να μη πέρασε ποτέ σύννεφο πάνω από τα μάτια του. Αυτή η αλλαγή στη διάθεση έγινε μέσα σε πέντε λεπτά, τόσο καθίσαμε στο παγκάκι. Οι διαπραγματεύσεις για το αν θα τον πάρω ή όχι αγκαλιά είχαν κρατήσει πολύ περισσότερο συν τα νεύρα, η αγανάκτηση και ο θυμός μας.

Και πόσο παράξενα απλή ήταν λύση!



*μετάφραση από παναγιωτιδική

Μισοάδειο- Μισογεμάτο

Η δική μου οπτική:

Ο γιόκας μου έρχεται και με βρίσκει έξω στο μπαλκόνι, κρατώντας τα χέρια του κρυμμένα πίσω από τη πλάτη του. Χαμογελάει πονηρά.

''Μαμά, τι έχω πίσω μου;''*

''Τσίχλες"

''Οχι. Άλλο;''

''Γαλακτοφέτα''

''Πολύ @@@@@''

''Δεν κατάλαβα τι είπες''

Μου δείχνει το νόημα του μπράβο

''Α, είπες, πολύ σωστά'' ερμηνεύω το 'ρηθέν με βάση το νόημα

''Μαμά να φάω;'' με παραπονιάρικα ικετευτικό τόνο.

''Να φας, αλλά γιατί το λές έτσι;

''Γιατί, εσύ θα μου πεις: Πάλι γλυκό Παναγιώτη;''

Πάμε καλά, πολύ καλά θα έλεγα, στη θεωρία του νου.

Η οπτική του μπαμπά:

Μαζί με τον νυσταγμένο Παναγιώτη στην παιδοψυχίατρο του ΙΚΑ

''Να..., ξέρετε..., είναι λίγο άτονος. Το πρόσεξε και η εργοθεραπεύτρια...''

''...ο λόγος του δεν έχει καθαρίσει ακόμη...'' και αραδιάζει και άλλα αρνητικά και ένα σωρό προβληματισμούς μας

και η παιδοψυχίατρος...

''Έχει μείνει πίσω. Ο λόγος του, θέλει δουλειά ακόμη...''

Άσχημα τα πράγματα. Δεν πάμε καλά.

Ο μπαμπάς επιστρέφει στο σπίτι ράκος ...και κάνει και μένα...

Καθώς του ζητώ να μου πει λεπτομέρειες, καταλαβαίνω πως αν ήμουν εγώ στη θέση του η γιατρός θα έβλεπε διαφορετικά πράγματα. Όχι οτι θα μπορούσα να της υποβάλλω την άποψή μου, αλλά θα της τόνιζα και τα σημεία που τα έχει καταφέρει, και που πιθανόν να μην είδε στο περιορισμένο χρόνο της συνέντευξης.

Πολλές φορές αναρωτιέμαι κατά πόσο η δική μας διάθεση να βλέπουμε το ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο μπορεί να επηρρεάσει τους ειδικούς που πρόκειται να αξιολογήσουν και να κάνουν διάγνωση για το παιδί μας.

*μετάφραση από τη παναγιωτιδική

Υ.Γ. 1 Παγκόσμια ημέρα ατόμων με ειδικές ανάγκες.

Ας γίνει και μια παγκόσμια ημέρα ειδικών γονέων να ησυχάσουμε (οτι τάχα μου έγινε κάτι).

Υ.Γ. 2 Το σχολείο του Παν. έχει κλείσει για μια βδομάδα

Υ.Γ. 3 Τη Δευτέρα που μόλις πέρασε η Διονυσία έκλεισε τα 4. Το πάρτυ γεννεθλίων έγινε το Σάββατο. Αυτός ήταν και ο λόγος που άργησα τόσο πολύ να κάνω ανάρτηση: Έπεσα με τα μούτρα για φασίνα, λάντζα κλπ. κλπ.

Η Διονυσία ανακαλύπτει τι κρύβεται πίσω από τη μάσκα του μάγου του Οζ

Η Διονυσία, 22 μήνες μικρότερη από τον αδερφό της, και σχεδόν 4 ετών, σήμερα, μεγάλωσε ακούγοντάς μας να λέμε συνεχώς ''κοίτα Παναγιώτη, ένας γερανός'' ''κοίτα Παναγιώτη, μία βάρκα'' ή ο Παναγ. ζωγράφισε, ο Παναγ. είπε αυτό, ο Παναγ. έδωσε φιλί. Ο Παναγιώτης , ο Παναγιώτης, ο Παναγιώτης. Ο Παναγιώτης, σιγά σιγά, έγινε ''ο σημαντικός άλλος'' στα μάτια της. Άθελά μας! Άρχισε να τον μιμείται σε όλα! Έβηχε ο Παναγ. θα έβηχε και η Διονυσία! Σκόνταφτε ο Παναγ. θα σκόνταφτε και αυτή. Δεν προχωρούσε στην ομιλία ο Παναγ. δεν μίλαγε ούτε και αυτή. Παθητικά δεχόταν τις δαγκωνιές του, κλαίγοντας μόνο και χωρίς να προσπαθεί να ανταποδώσει. Την έβλεπα να προσπαθεί να πνίξει το θυμό και την απόγνωσή της. Ο Παναγιώτης ήταν το ιερό τέρας, το τοτέμ της.

Κάποια φορά κατάφερε και άπλωσε το χεράκι της πάνω του και δειλά, τον χτύπησε. Ο Παναγιώτης έχοντας ξεπεράσει πλέον, το άγχος που του δημιουργούσε η αδυναμία του να επικοινωνήσει τις ανάγκες του, είχε σταματήσει το δάγκωμα και αντιμετώπισε το χτύπημα της μικρής, γελώντας συγκαταβατικά. Από τότε, κάθε φορά που θα τύχει να μαλώσουν η Διονυσία θα τον χτυπήσει με λύσα. Ο Παναγιώτης αρκείται με το να γελάσει, πράγμα που την εξαγριώνει.

Στα τριάμισυ, άρχισε να ξαναβρέχεται και τη νύχτα και κατά τη διάρκεια της μέρας. Παιδίατρος, αναπτυξιολόγος και ψυχολόγος, μας λένε το ίδιο πράγμα: Θέλει να μας τραβήξει τη προσοχή, νοιώθει παραμελημένη. Πρόταση: Να της αφιερώνουμε αποκλειστικά δικό της χρόνο, να είναι μόνη της πότε με τον ένα γονιό πότε με τον άλλο και τότε να κάνουμε πράγματα που της αρέσουν. Επιπλέον τα δύο παιδιά να πηγαίνουν σε διαφορετικά σχολεία.

Πέρυσι, δεν ήταν εύκολο να ακολουθήσουμε κατά γράμμα τις ιατρικές εντολές. Φέτος, όμως, εκ των πραγμάτων, πάνε σε διαφορετικά σχολεία, έχουν διαφορετικές μέρες λογοθεραπεία, και πάρα πολύ συχνά τα μοιραζόμαστε ο μπαμπάς και εγώ εναλλάξ το κάθε παιδί.




Η Διονυσία, έχει μια παρεούλα 3-4 παιδιών για φίλους της ( η ίδια από την προηγούμενη χρονιά) και έχουν αρχίσει με τη σειρά να την καλούν στα πάρτι γεννεθλίων τους.

Δυστυχώς, ο μπαμπάς είναι πολυάσχολος και αναγκαστικά παίρνω μαζί και τα δύο παιδιά.


1ο πάρτυ
Η Διονυσία φωνάζει και ωρύεται προς τους φίλους της "Δεν είναι μωροοό, είναι μεγάλος, ο αδερφός μου δεν είναι μωροοοό, είπααα''

2ο πάρτυ
Ο Παναγιώτης βάζει τα κλάμματα και έρχεται μαζί με την Διονυσία να με βρει. Κάποιο παιδάκι έκλεινε το φως στο δωμάτιο που έπαιζαν και αυτός τρόμαζε.

Την επόμενη μέρα καθώς πηγαίνω την πριγκίπισσα για λογοθεραπεία:
''Μαμά, ο Παναγιώτης δεν είναι φίλος μου, δεν θέλω να παίζω μαζί του''
΄'Μπα; Και γιατί; Μαλώσατε;''
''Ο Παναγιώτης είναι μωρό, εγώ είμαι πιο μεγάλη''


Ναι, η Διονυσία έριξε μια γρήγορη ματιά, πίσω από το προσωπείο του μάγου του Οζ και είδε ένα μωρό, της το είχαν ψυθυρίσει άλλωστε και οι φίλοι της.

Προσπαθεί να διαχωρίσει τον εαυτό της από εκείνον τον ''σημαντικό άλλο'', που είναι ''μωρό'' και να απομακρυνθεί....



Δεν τα καταφέρνει όμως.



Τρελένεται να παίζει μαζί του!


Τον αγαπάει!

Εμπρός, λοιπόν: Γελοιοποιήστε τον!

Εκεί που όλα πάνε καλά και ετοιμάζεσαι να πάρεις μία ανάσα ανακούφισης, έρχεται ο διάολος και απειλεί να σου τινάξει ότι κατάφερες με πολύ κόπο να σταθεροποιήσεις και να κατακτήσεις, να στο τινάξει στον αέρα. Στην περίπτωσή μας, ο διάολος είναι ένα πανέμορφο κοριτσάκι, συμμαθήτρια του Παναγιώτη και είναι το μόνο παιδάκι που τον γνώριζε από το προηγούμενο σχολείο (εννοείται και για την ιδιαιτερότητά του στην ομιλία). Κάποιο μεσημέρι, η δασκάλα του μου είπε οτι μάλωσε με την Μπιοντέτα (ας της δώσουμε το όνομα που προτίμησε και ο Ζ. Καζότ), και ούτε ο ένας ούτε η άλλη, θέλησαν να μιλήσουν για το συμβάν.

Στην προηγούμενη ανάρτηση ανέφερα οτι κάποιοι συμμαθητές του τον κοροϊιδεύουν και γελάνε μαζί του για τον τρόπο που μιλάει. Στο σπίτι, αρχίζω την γύρω-γύρω ανάκριση. Δεν τον ρωτώ απευθείας αν τον κοροϊδεύουν τα παιδιά, αυτό θα τον έκανε να νοιώσει άσχημα, νομίζω. Αλλά: ''Παναγιώτη, η τάδε είναι καλό κορίτσι; ο τάδε είναι καλό αγόρι;'' Οι απαντήσεις του μικρού είναι:''λίλο'' λίγο, ή ''ντε ντέω'', για την περίπτωση που δεν έχει σχέσεις με το προαναφερθέν παιδάκι και ''πάα λυ λαλό'', πάρα πολύ καλό για όσα παιδάκια, είναι φίλοι του.

''Η Μπιοντέτα, είναι καλό κορίτσι;''

''Λίλο λαλό''. Δεν έδωσα, όμως ιδιαίτερη σημασία. Σκέφτηκα, οτι επειδή μάλωσαν, δεν τη βλέπει πολύ θετικά.

Χθες, σύσσωμη η τάξη βρέθηκε σε ένα πάρτι γεννεθλίων. Δίπλα του η Μπιοντέτα με άλλες δύο μικρές. Η μία μιλάει στο αυτί της άλλης και χαχανίζουν. Χωρίς να ξέρει το λόγο γελάει και ο Παναγιώτης και τους λέει κάτι σαν ''΄ναι ντίο, χαχαχα'' (Είναι αστείο) Με το που τον ακούν ξαναρχίζουν τα χάχανα και τα μυστικά και πάλι χάχανα. Είμαι μπροστά τους μαζί με τη μαμά της και μια άλλη κυρία και πλέον ακούγονται καθαρά: ''Πες του να πει, ήλιος" η Μπιοντέτα στην άλλη πιτσιρίκα ''Όχι, εσύ πες του''. "Πες του να πει δέντρο'' η τρίτη. Είμαι σίγουρη οτι και οι άλλες μαμάδες άκουσαν τα χάχανα και τη στιχομυθία τους, αλλά καμιά δεν λέει τίποτα! Βουβαμάρα! Νοιώθω να βυθίζομαι στο κενό που λίγο-λίγο ανοίγει κάτω από τα πόδια μου. Προσπαθώ να αντιδράσω και να πω στις μικρές οτι δεν είναι σωστό αυτό που κάνουν. Βλέπω όμως, τον Παναγιώτη να γελάει, θέλοντας να γίνει αποδεκτός από αυτές που γελούν εις βάρος του. Πως να πω, οτι δεν πρέπει να τον κοροϊδεύουν. Αυτός δεν το έχει καταλάβει και αντίθετα προσπαθεί να χωθεί στο πηγαδάκι τους για να ακούσει το αστείο που λένε μυστικά.

''Κορίτσια; τι θέλετε να σας πει ο Παναγιώτης''; τον έδωσα βορά στις διαθέσεις τους.

''Να πεί, ήλιος'' η Μπιοντέτα

''Παναγιώτη, πες ή-λι-ος'', εγώ συλλαβίζοντας τη λέξη

''Η-λι-ος'', ο Παναγιώτης, πεντακάθαρα.

''Α, το είπε σωστά'' η Μπιοντέτα, μισοαπογοητευμένη

''Να πει, φράουλα'' το άλλο κοριτσάκι

''Α, αυτή είναι δύσκολη λέξη, έχει μέσα ρ'' εγώ, προσπαθώντας να κατευθύνω το παιχνίδι τους

''Να πει, δέντρο'' το τρίτο κοριτσάκι

''Και αυτή πολύ δύσκολη λέξη, έχει και αυτή ρ''.

Το παιχνίδι σταμάτησε να τους είναι ενδιαφέρον, δεν είχε γέλιο....

Η μία μαμά γύρισε τότε και μάλωσε την κόρη της και της ζήτησε να μη κοροϊδεύει (να η λέξη που δεν ήθελα να ειπωθεί μπροστά του να απειλεί την ηρεμία του και την ισορροπία του) τον Παναγιώτη, αλλά να προσπαθεί να τον βοηθήσει. Η μαμά της Μπιοντέτας ...βουβαμάρα. Σε κείνη τη φάση ίσως να ήταν το καλύτερο (από το να ακούσει ο Παν, οτι τόση ώρα τον κορόίδευαν). Ωστόσο, θέλω να ελπίζω οτι στο σπίτι θα προσπαθούσε να μάθει στη μικρή καλύτερους τρόπους, διαφορετικά αν η κοροϊδία συνεχιστεί, θα το πάρει χαμπάρι ο Παν. και θα σταματήσει να προσπαθεί και οτι μέχρι τώρα έχει καταφέρει με τόσο αγώνα (από τη μεριά του, κυρίως), θα καταρρεύσει.

Σήμερα, εξακολουθώ να νοιώθω χάλια. Ένα σφίξιμο στο στομάχι, μια θηλιά στο λαιμό που απειλέι να με πνίξει. Ένα κενό κάτω από τα πόδια μου. Νοιώθω απαίσια που δεν θύμωσα, που δεν εξαγριώθηκα και τις άφησα να τον κοροϊδεύουν μπροστά στα μάτια μου. Το παιδί μου! Τον ήλιο μου! Το κοροϊδεύουν. Εγώ, η μάνα του, δεν έγινα λέαινα ως όφειλα. Δεν τον προστάτεψα. Τον άφησα στη διάθεσή τους, να τα βγάλει πέρα μόνος του. Και αυτός γέλαγε...

Ο ήρωάς μου!

Τι να τραβάει στο σχολείο;

Ο ήρωάς μου!

Γιάγιο Γιόγιο

Ευθυτενής, με εκφραστικές γκριμάτσες μεγάλου παιδιού, με αυτοπεποίθηση και ενθουσιασμό, πήγε την πρώτη μέρα στο σχολείο!

Νηπιαγωγείο!

Είναι μεγάλος τώρα και καμαρώνει!

Ακόμη και ο άχαρος περιβάλλων χώρος , του φαίνεται υπέροχος!

Και ερωτήσεις, όλη τη μέρα ερωτήσεις: Γιατί ετούτο, γιατί εκείνο, γιατί το άλλο;

Ποιός;

Πότε;

Πού;

Βλέπει το νερό στις λακκούβες του δρόμου.

Γιατί;

Του εξηγώ οτι τη νύχτα έβρεχε.

Επιστρέφει από το σχολείο, τρέχει ανοίγει τις μπαλκονόπορτες.

"Μαμά που είναι το γιάγιο γιόγιο;"

Ζητώ εξηγήσεις, "τρώγεται;"

Κατσουφιάζει.

"Παίζουμε με αυτό;"

Συννεφιάζει

"Το φοράμε;"

Θυμώνει, πιέζει το κεφάλι του πάνω μου.

Θέλει αγκαλιά.

Το παίρνω από την αρχή.

"Δείξε μου" του λέω.

Σηκώνεται απλώνει σε έκταση το ένα χέρι και κάμπτει το σώμα του προς αυτό.

"Γιάγιο γιόγιο" επαναλαμβάνει κλαίγοντας.

"Δεν καταλαβαίνω"

Ο Παναγιώτης χτυπιέται πάνω μου.

Κλαίει...

Παραιτείται...

Δεν προσπαθεί πια.

Ο μικρός γίγαντας κατέρρευσε στην αγκαλιά μου.

Προς το παρόν η αυτοπεποίθησή του πήγε περίπατο.

Και η δική μου.

Γιατί να μη μπορώ να καταλάβω τι μου λέει; ...

Τι μου λέει;

Αργότερα, πολύ αργότερα, κατά την έναρξη μιας ταινίας στη τηλεόραση, προβάλλεται το λογότυπο/σήμα της εταιρίας παραγωγής,

...ένα ουράνιο τόξο.

"Μαμάα, να το γιάγιο γιόγιο!

Είναι χαρούμενος!

Ένας μικρός χαρούμενος γίγαντας

Πάλι...

Ευτυχώς, πάλι!

Αυτός, ...μιλάει;

''Είναι βαθιά νυχτωμένοι οι γονείς, αν πιστεύουν ότι αποκτώντας λόγο το παιδί τους θα πάψει να είναι αυτιστικό''. 

''Οι περισσότεροι γονείς πιστεύουν οτι το βασικό πρόβλημα είναι ο λόγος....'', το έχω διαβάσει και ξαναδιαβάσει, το έχω ακούσει και ξανακούσει  σε διάφορα συνέδρια, ωστόσο δεν λέω να το χωνέψω. Ναι, είμαι και εγώ από τους γονείς που πιστεύουν, ότι ο λόγος είναι αυτό που θα βοηθήσει (όχι θεραπεύσει) το παιδί μου,  να κάνει άλματα μπροστά.

Ο Παναγιώτης, είναι από τα παιδιά που χαίρονται τη συντροφιά των άλλων, αρκεί να νοιώθει οτι τον καταλαβαίνουν και να μπορεί κατά κάποιο τρόπο να ερμηνεύσει τις συμπεριφορές τους. Πολλές φορές στη παιδική χαρά με τραβάει κοντά σε ένα παιδάκι, μου το δείχνει και με ρωτά: ''Μαμμά, νε νένε γιάκι;'' (πως το λένε το παιδάκι;)

''Δεν ξέρω Παναγιώτη, ρώτησέ το''

''όκι εγιώ, ετσσύ''

Αυτό που καταλαβαίνω εγώ, είναι πως το παιδί φοβάται οτι δεν θα γίνει κατανοητό και με καλεί να γίνω ο διερμηνέας του, ο μεσάζοντας. Το μύνημα που παίρνω από τα λογάκια του είναι το εξής: ''Μαμμά θέλω να γνωρίσω αυτό το παιδάκι, έλα να με βοηθήσεις  με τις συστάσεις''. Πράγματι πλησιάζουμε μαζί το παιδάκι και παροτρύνω τον Παν. να ρωτήσει πως το λένε, γίνονται οι συστάσεις μεταφράζοντας, τον μεν στον δε και αντίστροφα. Απομακρύνομαι και τα βλέπω να παίζουν και να συννενοούνται θαυμάσια!

Όταν ο Παναγιώτης ρωτάει και ξαναρωτάει μία ερώτηση και ηχολαλεί την απάντηση, ξέρω ότι στην ουσία δεν είναι επειδή θέλει να ακούει το ίδιο και το ίδιο, αλλά με αυτό τον τρόπο μου δείχνει ότι δεν έχει καταλάβει κάτι καλά και θέλει περισσότερες διευκρινίσεις. Μόλις αυτές δοθούν σταματά τις ερωτήσεις. Παράδειγμα χωρίς τα παναγιωτιδικά:

''Μαμμά τι είναι αυτό;''

''Μπετονιέρα''

''Μαμμά τι είναι αυτό; Μπετονιέρα;''

''Ναι μπετονιέρα''

''Είναι μπετονιέρα;''

''Ναί''

''Μαμμά τι είναι αυτό;''

''Είναι μπετονιέρα, ο μάστορας βάζει μέσα μια σκόνη και νερό και η μπετονιέρα γυρίζει γύρω γύρω και φτιάχνει το τσιμέντο. Μετά ο μάστορας βάζει το τσιμέντο πάνω στα τούβλα και χτίζει το σπίτι''.

''μπετονιέρα γύρω-γύρω, μαστορας, τούβλα σπίτι;''

''Ναι'' και απευθυνόμενος στην αδελφή του:

''Γία, νιενιέα γύω-γύω, πάτοα, τούα πίπι'' και τέλος οι ερωτήσεις.

 

Μέχρι τα τριάμισί του που δεν έλεγε λέξη, ούτε καν μαμμά , είχα ένα αγριμάκι στην αγκαλιά μου, που δάγκωνε και γρατζουνούσε. Με τις πρώτες λέξεις που αρχίσαμε να κατανοούμε, το παιδί άρχισε να ηρεμεί. Δυσκολίες είχαμε για ένα χρόνο ακόμη και ειδικά στην συναναστροφή του με τον υπόλοιπο κόσμο γιατί δεν ήξερε π.χ. πως να ερμηνεύσει ένα σπρώξιμο. Τώρα λέμε ''ναι ντίο;''  (είναι αστείο;) ''εισαι μπέμπη, ε ντο, ε νένει λελό'' (είσαι μπέμπης και χαζός δεν έχεις μυαλό),  '' ντε ταίει'' (δεν φταίει). Όσο πλουτίζει το γνωστικό του τόσο πιο ήρεμος και συνεργάσιμος είναι!

Θεωρώ οτι αν καταφέρει να μιλήσει καθαρά, θα διευκολυνθεί στις σχέσεις του με τους άλλους. Δεν Πιστεύω ότι θα πάψει να έχει αυτισμό, αλλά σίγουρα θα ξεπεράσει αρκετές δυσκολίες και άγχη του.

Στη Ζάκυνθο όλο το πρωινό του Σαββάτου ο αγαπημένος του ξάδελφος τον είχε ''γράψει'' και έπαιζε σε άλλη γειτονιά με άλλα παιδάκια. Όταν τον φώναξα να έρθει να παίξει με τον Παν. μου είπε οτι δεν μπορεί να αφήσει τους φίλους του. Του ζήτησα να μείνει μαζί μας γιατί σε λίγο θα ερχόταν και ένα άλλο παιδάκι (μιας φίλης μου) να παίξουν. ''Πόσο χρονών είναι;'' με ρωτάει ο 8χρονος ανηψιός μου. ''Πέντε, όπως ο Παναγιώτης'' απαντάω

''Αυτός μιλάει;'' η εύλογη ερώτησή του, που με ...ισοπέδωσε!

Γι αυτό και γω λέω ''Μίλα μου ...Ήλιε μου, Μίλα μου, Μίλα μου''

Σκέφτομαι μήπως θάταν καλή ιδέα, μέχρι να έρθει η στιγμή να μιλήσει καθαρά, ...μήπως θάταν λέω, καλή ιδέα να μάθει στο μεταξύ, την διεθνή γλώσσα των αγοριών;  Να παίζει ποδόσφαιρο; Ή είναι ουτοπία για τα παιδιά του φάσματος;